دردانه

فصل چهارم

دردانه

فصل چهارم

دردانه

«دُردانه» اینجا نه به‌معنای مروارید و دانهٔ دُرّ است و نه دُرد، ته‌ماندهٔ شراب به علاوهٔ پسوندِ «انه». دُرد به زبان ما یعنی چهار و دُردانه فصل چهارم وبلاگ یکی از گونه‌های جان‌سخت دایناسورهای دوران کرتاسه، سومین دوره از دوران میانه‌زیستی بعد از تریاس و ژوراسیک است که هر بار از هجوم شهاب‌سنگ‌ها جان سالم به‌درمی‌برد و نمی‌میرد.

ثبت است بر جریدهٔ عالم دوام ما

آخرین نظرات
آنچه گذشت

۱۷۳۵- بی‌سابقه

شنبه, ۲۸ اسفند ۱۴۰۰، ۰۱:۳۹ ق.ظ
یکی از بخش‌های اصلی هر مقاله‌ای پیشینه‌شه. تو پیشینه می‌نویسی که قبل از تو کیا روی این موضوع کار کردن و به چه نتایجی رسیدن. اینکه از چند نفر اسم ببری و کار چند نفرو تو پیشینه بیاری و معرفی کنی بستگی به موضوعت داره. ممکنه کلی مقالهٔ مرتبط پیدا کنی، ممکن هم هست چیز زیادی پیدا نکنی. مثلاً من برای پایان‌نامهٔ ارشدم، هیچ پژوهش قبلی‌ای پیدا نکردم که بیاد گسترش نوواژه رو با سیستم‌های دینامیک بررسی کنه، ولی یه تعداد مقاله خونده بودم راجع به بررسی گسترش چیزای دیگه با همین رویکرد. منم همونا رو تو پیشینه آوردم. مثلاً یه مقاله بود راجع به گسترش ویروس کرونا. من همونو تشبیه کرده بودم به گسترش یه واژهٔ جدید و مدلشو تو پیشینه آورده بودم. مدلی هم که استفاده کرده بودم برگرفته از گسترش یه کالای جدید بود. به‌واقع همهٔ زورمو زده بودم برای تکمیل این پیشینه. حالا از صبح دارم سایت‌ها و مجله‌ها رو زیرورو می‌کنم که لااقل یه مقالهٔ مرتبط با درک کودک از ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات پیدا کنم که تو پیشینهٔ این مقاله‌م بیارم و هیچی دستگیرم نشده فعلاً. فقط دوتا مقالهٔ یه کم مرتبط پیدا کردم که اولی راجع به درک نوجوانان دوزبانهٔ ترکی-فارسی از ضرب‌المثل‌های فارسیه و دومی در مورد درک اصطلاحات، بدون در نظر گرفتن متغیر سن. و من مشخصاً دارم روی درک کودکان کار می‌کنم نه نوجوانان، و نه دوزبانه‌ها.
حالا چی شد و چطور شد که تصمیم گرفتم روی این موضوع کار کنم؟ یه بار از جلوی تلویزیون رد می‌شدم (من همیشه از جلوش رد می‌شم و به‌ندرت می‌شینم جلوش :|)، دیدم مجری از یه سری بچه می‌پرسه چشمم آب نمی‌خوره ینی چی؟ اونا هم جوابای بامزه‌ای می‌دادن که درست نبودن ولی تأمل‌برانگیز بودن و خوراک یه مقالهٔ معنی‌شناسی. بعداً فهمیدم اسم اون برنامه اعجوبه‌هاست. فردا می‌خوام بشینم آرشیوشو از تلوبیون دانلود کنم اون قسمت‌های ضرب‌المثلاشو جدا کنم تحلیل کنم تو مقاله‌م بیارم، ولی هنوز مقالهٔ مرتبط پیدا نکردم تو پیشینه بیارم :|

شما این برنامه رو می‌بینید؟ تو همهٔ قسمتا این سؤال ضرب‌المثلا رو می‌پرسن یا مقطعی بوده؟ می‌خوام ببینم چندتا داده می‌تونم از توش دربیارم. اگه بینندهٔ ثابتش هستین لطفاً یه کم راجع به این برنامه بهم اطلاعات بدید. چند قسمت پخش شده و از کی پخش میشه و تا کی پخش میشه و چه روزایی پخش میشه و آیا برنامهٔ دیگه‌ای می‌شناسید شبیه این باشه یا نه؟
۰۰/۱۲/۲۸
دُردانه (شباهنگ سابق، تورنادوی اسبق)

نظرات  (۱۰)

سلام

فکر کنم آره تو بیشتر قسمت‌های سری جدیدش که این آقا مجریشه می‌پرسه.

چند روز تو هفته هست. چندماه هم هست که این سری داره پخش میشه

 

 

پاسخ:
سلام
بامزه‌ست. مخصوصاً اونجا که بچه‌ها ادای کارشناسا رو درمیارن.

سلام

من این چند وقت رو نیگا نکردم ولی همیشه حدود ساعت 19:30 میده. تکرارشم قبلنا حدودای 15 بود ولی گاهی متغیره. ساعت 4 صبحم گویا تکرارشو میده. اون بخش ضرب المثلام همه جای برنامه نیست و تو بخش بازی بچه ها ازشون میپرسه برای چذابیت برنامه. جوابای جالبی یم میدن که خوراک مقاله تونه. 

راستی اعجوبه ها دوفصل بوده من فصل اولو ندیدم و نمیدونم ضرب المثل داشته یانه. این فصل دوئه که راست کارتونه. به نظرم قسمت قسمت دانلود کنید که اگه دیدید داده بهتون نمیده وقتتون هدر نره. 

پاسخ:
سلام
ممنون. 
یه برنامه هم بود مجریش پژمان بازغی بود. من فکر می‌کردم این ادامۀ اونه.
آنلاین می‌بینم.

من صدا و سیما رو دنبال نمیکنم اما ویدیو های چند تا یوتیوبر خارجی که فارسی یاد گرفتند رو گاهی میبینم . 

 

به نظرم خیلی جالب حرف میزنن . اشتباهاتشون جالبه . مثلا یکی هست به جای این که بگه کسانی که بچه دارند میگه کسانی که بچه ها دارند . 

 

گاهی اشتباهاتشون باعث میشه ایرانی هایی که زبان شناس نیستند هم توجه شون به چیزایی جلب بشه که قبلا براشون بدیهی بوده 

 

مثلا برای خود من سوال پیش اومدم که چرا بچه رو جمع نمیبندیم . 

پاسخ:
آره جالبه. اتفاقاً دارم چندتا مقاله راجع به غیرفارسی‌زبانان که فارسی یاد می‌گیرن می‌خونم ولی مستقیماً به درد من نمی‌خورن. اینا به آموزش زبان دوم مربوطن و من روی زبان اول بچه کار می‌کنم. روی معنا (semantics) و کاربرد (pragmatics). اینی که شما می‌گید به نحو (grammar) نزدیکه.
این اشتباهات به‌خاطر قواعد تطابق هست. مثلاً تو بعضی زبان‌ها مفعول با فعل تطابق داره. مثل ما که فاعلمون با فعل تطابق داره. اینا وقتی به یه زبان دیگه حرف می‌زنن، قواعد زبان خودشونو می‌ریزن تو زبان جدید و این‌جوری میشه.

آره به خاطر تفاوت گرامره . البته توی این مورد ربطی به تطابق مفعول با فعل نداره . شاید خوب توضیح ندادم . یه مثال از یه سایت انگلیسی میارم که عنوان مقاله اش اینه :

 

Does Having Children Make People Happier in the Long Run

این جمله اگر به زبان هایی که ریشه ی لاتین دارند مثل فرانسوی هم ترجمه بشه باز کلمه ی بچه  جمع بسته میشه یعنی فقط هم به زبان انگلیسی و آلمانی مربوط نیست . 

 

اما توی فارسی اگر بخوایم ترجمه کنیم میگیم آیا بچه دار شدن ( یا داشتن بچه ) باعث میشه مردم در بلند مدت خوشحال تر باشند ؟ یعنی بچه رو جمع نمیبندیم 

 

اما توی همین فارسی اگر صفت به بچه اضافه بشه اون وقت جمع میبندیم

 

آیا داشتن بچه های باهوش .... 

 

کلا رشته ی قشنگی دارید . در کنار همه ی سختی هاش . 

پاسخ:
به عام و خاص و اسم جنس و ارجاعی و غیرارجاعی و معرفه و نکره بودن کلمه هم مربوطه. وقتی تو فارسی می‌گیم بچه منظورمون کلاً بچه‌ست و تعداد مطرح نیست. مثل وقتی که می‌گیم لباس خریدن لذت‌بخشه. یادمه تو یکی از جلسات صحبت سر این بود که اینا رو مفرد میاریم. منم چون تو کلاس معروف بودم به آوردن مثال نقض یه مثال فارسی آوردم که جمع بود ولی اسم جنس یا شایدم غیرارجاعی بود. یادم نیست الان. البته اگر اشتباه نکنم اون مفهوم جمع بودنی که به تعداد مربوط باشه رو نداشت و تمرکز روی مجموعه بود. مثل این جمله: ترشیجات برای سلامتی مضرن یا ترشی برای سلامتی مضره :| مثالی که تو کلاس زدم یادم نیست. بی‌خیال. این بحث ارجاع و معرفگی خیییییییییییییییییییییییییییییییییییلی مفصله.

نه اون برنامه اش "کودک شو" بود . گفتم شاید به دردتون بخوره.

پاسخ:
مرسی.
پستای کانال کودکان اندیشه هم خوبن.
۲۸ اسفند ۰۰ ، ۱۳:۴۲ مهرداد ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏

بدون سابقه سخت هست ، ولی خب، پیشگام بودن شاید شیرینی هم داشته باشه. :)

پاسخ:
این‌جور مواقع استرس می‌گیرم که یه چیزی رو کج بذارم و تا ثریا برود دیوار کج :|
یه استادی داشتیم می‌گفت معمولاً اونایی که رشته‌شونو تغییر می‌دن این موضوعات بکر و جدید رو کشف می‌کنن :|

وقتی نوشتید "خیییییییییییییییییییییییییییییییییییلی" کلا قانع شدم که قضیه کنکله :دی

 

چون هیچ وقت ندیده بودم اینجوری بنویسی . 

 

 

پاسخ:
ببین هر کدوم از درسای دکتری پونزده جلسۀ دوساعته‌ست و فکر کن هزاران موضوع متنوع هست که تو این جلسات میشه که مطرح بشه. بعد ما چهار پنج جلسه فقط روی «را» بحث کردیم، چهار پنج جلسه روی «فعل مرکب» و پنج شش جلسه روی همین بحث ارجاع و معرفگی و اینا. بعد جالبیش اینجاست که تو همین بحث ارجاع و معرفه و اینا، چون حضور «را» بعد از اسم تو معرفه بودنش نقش داره دوباره به بحث «را» هم برمی‌گشتیم و بی‌خیال «را» نمی‌شدیم. فقط هم یه استاد این کارو نمی‌کرد. استاد صرف (مورفولوژی) میومد از زاویۀ نگاه خودش این بحثو تکرار می‌کرد استاد معنی‌شناسی از زاویۀ خودش و استاد نحو هم از زاویۀ خودش. فقط مونده بود استاد آواشناسی که اگه راه داشت اونم به این مبحث می‌پرداخت که اتفاقاً اونم یه وقتایی یه گریزی می‌زد :|

چون نوشته بودید دانشجوهای کهن سال هم دارید شاید من هم وقتی پیر شدم برای سرگرمی یه ارشد زبان شناسی بخونم . البته نمیدونم چقدر علاقه دارم . من بیشتر علاقه دارم گرامر و کلمات زبان های مختلف رو با هم مقایسه کنم . نمیدونم اصلا چنین چیزی توی دانشگاه وجود داره یا نه ولی کلا بعضی مباحث برام جالبه . وقتی یه کلمه ای توی متن انگلیسی میبینم که توی لیست کلمات پرکاربرد مثلا جزو 5 هزار تای اول نیست و جایگزین های رایج تری داره ولی مشابه همون کلمه توی یه زبان دیگه جزو هزار تای اوله برام جالبه ولی خب مغزم انقدر همراهی نمیکنه که خیلی وارد جزئیات بشم و چند جلسه بخوام فقط در مورد را بخونم . امیدوارم ارشد آسون تر باشه و خیلی به دانشجوهای کهن سال سخت نگیرن 

پاسخ:
این چیزی که شما بهش علاقه دارید رده‌شناسیه. typology
کتاب سینتکس گیوُن منبع خوبی برای این علاقۀ شماست. دو جلده. پر از مثال از زبان‌های مختلف. گوگل کنید:
Syntax: An Introduction, Volume 1, 2
Talmy Givón

وای باورتون نمیشه من حتی اسمش هم نمیدونستم یعنی اصلا فکر نمیکردم چنین چیزی وجود داشته باشه . ممنون بابت معرفی اسم رشته و کتاب . 

 

پاسخ:
البته این رشتۀ دانشگاهی نیست و یکی از شاخه‌های زبان‌شناسیه. کارشم اینه که زبان‌های مختلفو باهم مقایسه و دسته‌بندی می‌کنه. این کتاب هم همین کارو کرده. جلد اولشو با استاد شمارۀ 20 خوندیم جلد دومشو با استاد شمارۀ 18. امتحان فروردین هم از همین کتابه. اون مقاله‌ای که در رابطه با تأثیر زبان فارسی روی ترکی نوشتم برای همین درسِ رده‌شناسیِ استاده شمارۀ 18 بود. اون جزوه‌ای هم که ممنوع‌الانتشاره خلاصهٔ همین کتابه!

نمی‌دونم صفحۀ پرشین اُوِرهرد رو داری یا نه. آی‌دی‌ش اینه: Persiansoverheard. دوتا هایلایت داره به نام اورهردِ کودکان و تربیت گودزیلاها. نمی‌دونم به کارِت میان یا نه ولی خب یه نگاه بنداز. حداقلش اینه که بامزه‌ان :))

پاسخ:
دنبال نمی‌کنم ولی تو لیست جست‌وجوهام دارم و هر چند وقت یه بار سر می‌زنم بهش. به هایلایت کودکان و گودزیلاهاش دقت نکرده بودم. الان رفتم یه چند مورد پیدا کردم که به درد کارم می‌خورن. ممنونم.
این کانال کودکان اندیشه هم خیلی بامزه‌ست. کاش ادامه داشت و متوقف نمی‌شد پستاش.